Zielona transformacja w praktyce. Podsumowanie efektów wsparcia dla przedsiębiorstw przez PARP

Rosnące wymagania związane z ochroną środowiska sprawiają, że przedsiębiorstwa coraz częściej inwestują nie tylko w nowe technologie, ale również w rozwój kompetencji swoich pracowników. Najnowszy raport Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości pokazuje, że odpowiednio zaplanowane szkolenia i doradztwo mogą skutecznie wspierać firmy we wdrażaniu zasad zielonej gospodarki oraz gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ).

Wiele firm dopiero odkrywa swoje potrzeby

Z badania wynika, że niewielka część przedsiębiorstw rozpoczynała udział w projekcie z jasno określonym planem rozwoju kompetencji związanych z GOZ. Taką gotowość deklarowało jedynie 14 proc. menedżerów. Znacznie częściej firmy traktowały udział w programie jako okazję do zidentyfikowania własnych potrzeb – 47 proc. uczestników nie miało wcześniej sprecyzowanych oczekiwań dotyczących szkoleń.

Najczęściej wskazywanym powodem przystąpienia do projektu była chęć lepszego poznania zagadnień związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym. Taką odpowiedź wybrało 68 proc. ankietowanych. Rozwijanie kompetencji pracowników było ważne dla 48 proc. respondentów, natomiast 32 proc. liczyło na wzmocnienie ekologicznego wizerunku firmy lub zwiększenie swojej konkurencyjności.

Na początku projektu kwestie związane z ograniczaniem kosztów działalności miały stosunkowo niewielkie znaczenie – wskazało je jedynie 6 proc. przedsiębiorstw. W trakcie szkoleń zainteresowanie tym obszarem rosło, gdy uczestnicy analizowali zużycie materiałów, efektywność procesów i wpływ działalności na środowisko.

Zdobyta wiedza znajduje zastosowanie w praktyce

Raport wskazuje, że zdobyte kompetencje są wykorzystywane przez przedsiębiorców po zakończeniu wsparcia. Korzystanie z wiedzy zdobytej podczas projektu zadeklarowało 78 proc. menedżerów. Najczęściej przekłada się ona na działania związane z ograniczaniem zużycia surowców (54 proc.) oraz planowaniem sposobów zmniejszenia ilości odpadów (52 proc.).

Dla 64 proc. przedsiębiorstw udział w projekcie był impulsem do rozpoczęcia działań związanych z GOZ lub przyspieszył wdrażanie wcześniej planowanych zmian.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że szczególnie wysoką skuteczność osiągało indywidualne doradztwo. Praca z ekspertem nad konkretną sytuacją przedsiębiorstwa zwiększała gotowość do samodzielnego wdrażania nowych rozwiązań o 28 punktów procentowych w porównaniu z uczestnictwem wyłącznie w szkoleniach.

Kluczowe znaczenie ma dopasowanie wsparcia do potrzeb firmy

Wyniki badania pokazują, że największe korzyści przynosiły szkolenia dostosowane do specyfiki przedsiębiorstwa oraz zakresu obowiązków uczestników. Ważne było również angażowanie osób mających wpływ na decyzje dotyczące organizacji pracy czy inwestycji.

Jeżeli w szkoleniach uczestniczyli pracownicy pozbawieni możliwości podejmowania decyzji, wdrażanie zmian często przebiegało wolniej. Zdecydowanie lepsze rezultaty osiągały przedsiębiorstwa, w których w projekcie uczestniczyli zarówno pracownicy, jak i osoby zarządzające.

Efekty utrzymują się także po zakończeniu projektu

Choć od realizacji pierwszych działań nie upłynęło jeszcze wystarczająco dużo czasu, aby w pełni ocenić ich długofalowe rezultaty, pierwsze wnioski są pozytywne.

Aż 70 proc. uczestników uznało, że zdobyta wiedza nadal pozostaje aktualna, natomiast 57 proc. deklaruje dalsze samodzielne rozwijanie kompetencji związanych z zieloną transformacją.

Autorzy raportu podkreślają jednocześnie, że warto rozwijać system wsparcia poprzez łączenie szkoleń z możliwością uzyskania doradztwa wdrożeniowego oraz informacji o dostępnych instrumentach finansowania. Dzięki temu przedsiębiorcy mogliby nie tylko zdobywać nowe kompetencje, ale również łatwiej przekładać je na konkretne inwestycje.

Dwa projekty wspierające zieloną gospodarkę

Badanie objęło dwa przedsięwzięcia realizowane w ramach Działania 1.3 „Kadry nowoczesnej gospodarki” programu FERS. Pierwszym z nich był projekt „GOZ – to się opłaca”, natomiast drugim – „Zielone rekomendacje”, realizowane za pośrednictwem Bazy Usług Rozwojowych.

W przypadku projektu „Zielone rekomendacje” analiza koncentrowała się przede wszystkim na jego założeniach, ponieważ w czasie prowadzenia badania znajdował się on jeszcze na wczesnym etapie realizacji. Według autorów raportu zakres kompetencji przewidzianych w tym projekcie odpowiada najważniejszym kierunkom unijnej polityki klimatycznej, obejmując m.in. zagadnienia związane z ESG, analizą cyklu życia produktów, gospodarką o obiegu zamkniętym oraz planowaniem zielonych inwestycji.

Oba instrumenty wzajemnie się uzupełniają. Projekt „GOZ – to się opłaca” koncentruje się na budowaniu podstawowych kompetencji, natomiast „Zielone rekomendacje” umożliwiają ich dalsze rozwijanie w bardziej specjalistycznych obszarach.

Skala programu

Jak wynika z raportu PARP, projekt „GOZ – to się opłaca” objął do momentu przygotowania opracowania 957 przedsiębiorstw oraz 3211 uczestników. Program został podzielony na trzy etapy: szkolenie ogólne, szkolenie specjalistyczne oraz indywidualne doradztwo. Taki model miał umożliwić uczestnikom stopniowe zdobywanie wiedzy, rozwijanie specjalistycznych umiejętności i wykorzystanie ich w praktyce, z uwzględnieniem potrzeb konkretnego przedsiębiorstwa.

Raport oraz więcej informacji dostępne na stronie PARP: link