Opakowania pod lupą – jak PPWR zmienia obowiązki podmiotów wprowadzających produkty na rynek UE?

Opakowania pod lupą – jak PPWR zmienia obowiązki  podmiotów wprowadzających produkty na rynek UE

Od 12 sierpnia 2026 r. rozpocznie się stosowanie przepisów rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), które jako akt prawa Unii Europejskiej będzie obowiązywać bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, bez konieczności uchwalania krajowych przepisów wdrażających. Dla przedsiębiorców wprowadzających produkty
w opakowaniach na rynek Unii Europejskiej oznacza to istotne zmiany organizacyjne, dokumentacyjne oraz związane z zapewnieniem zgodności z przepisami, które powinny zostać zaplanowane z odpowiednim wyprzedzeniem.

Obowiązkowa dokumentacja techniczna opakowania
Jednym z kluczowych obowiązków wynikających z PPWR jest konieczność posiadania odrębnej dokumentacji technicznej dla każdego rodzaju opakowania, a także sporządzania deklaracji zgodności przez wytwórcę lub podmiot wprowadzający produkt w opakowaniu do obrotu na rynku UE. W praktyce oznacza to, że każdy przedsiębiorca wprowadzający produkty w opakowaniach na rynek UE jest zobowiązany do prowadzenia odrębnej i szczegółowej dokumentacji technicznej dla każdego rodzaju opakowania.

Dokumentacja techniczna opakowania ma służyć zarówno ocenie jego zgodności z wymaganiami PPWR, jak i analizie ryzyka ewentualnych niezgodności. Powinna ona obejmować pełny opis opakowania, jego funkcji, rodzaju, przeznaczenia oraz sposobu użycia w odniesieniu do danej grupy produktowej. Niezbędne jest również uwzględnienie projektu technicznego opakowania, w tym projektu koncepcyjnego, rysunków technicznych, schematów oraz opisu konstrukcji i sposobu działania opakowania w praktyce.

Istotnym elementem dokumentacji są informacje dotyczące materiałów i składu opakowania. Przedsiębiorca powinien wskazać wszystkie części składowe opakowania, takie jak butelka, nakrętka czy etykieta, określić ich masę, rodzaj zastosowanego materiału oraz –
w przypadkach, w których jest to wymagane – udział materiałów pochodzących z recyklingu. Należy przy tym pamiętać, że PPWR przewiduje ograniczenia dotyczące zawartości substancji szkodliwych, w szczególności metali ciężkich, takich jak ołów, kadm, rtęć oraz chrom sześciowartościowy. Spełnienie tych wymogów musi być możliwe do wykazania na podstawie posiadanych danych, analiz i wyników badań.

Dokumentacja techniczna powinna również zawierać wyjaśnienia techniczne umożliwiające prawidłowe zrozumienie projektu opakowania, rysunków technicznych oraz sposobu jego funkcjonowania. Konieczne jest wskazanie norm i specyfikacji technicznych zastosowanych przy projektowaniu lub ocenie opakowania, w tym norm zharmonizowanych, wspólnych specyfikacji Unii Europejskiej oraz innych specyfikacji wykorzystanych do obliczeń lub pomiarów, wraz z określeniem zakresu ich zastosowania.

Rozporządzenie PPWR wymaga także przeprowadzenia i udokumentowania ocen oraz analiz dotyczących w szczególności projektowania opakowania, jego minimalizacji, możliwości recyklingu oraz ryzyka niezgodności z przepisami. Całość dokumentacji powinna być poparta odpowiednimi dowodami, takimi jak sprawozdania z badań, testów lub analiz potwierdzających spełnienie wymogów rozporządzenia.

Równolegle z dokumentacją techniczną wytwórca lub podmiot wprowadzający produkt
w opakowaniu na rynek Unii Europejskiej zobowiązany jest do sporządzenia pisemnej deklaracji zgodności dla każdego rodzaju opakowania. Deklaracja ta musi jednoznacznie identyfikować opakowanie, którego dotyczy, i być przechowywana wraz z dokumentacją techniczną do dyspozycji właściwych organów krajowych przez okres pięciu lat od dnia wprowadzenia do obrotu opakowania jednorazowego. Szczegółowe wymagania dotyczące zawartości dokumentacji technicznej oraz deklaracji zgodności zostały określone
w załącznikach VII i VIII do rozporządzenia PPWR.

Ryzyka i konsekwencje braku wymaganej dokumentacji

Dokumentacja techniczna musi być dostępna najpóźniej od 12 sierpnia 2026 r.
i stanowić podstawę do wykazania zgodności opakowań podczas kontroli prowadzonych przez organy nadzoru rynku. Choć na obecnym etapie nie zostały jeszcze przyjęte szczegółowe przepisy sankcyjne, brak wymaganej dokumentacji już teraz postrzegany jest jako istotne ryzyko regulacyjne. W skrajnych przypadkach może on prowadzić do konieczności wycofania produktów z rynku Unii Europejskiej, co wiąże się z wysokimi kosztami finansowymi i organizacyjnymi.

Nowe zasady etykietowania i komunikacji środowiskowej

Rozporządzenie PPWR wprowadza również nowe podejście do etykietowania opakowań oraz komunikacji środowiskowej. Część obowiązków w tym zakresie została odroczona do momentu przyjęcia aktów wykonawczych, które mają ustanowić zharmonizowane oznaczenia dotyczące między innymi zasad segregacji opakowań czy zawartości materiałów pochodzących z recyklingu. Już na obecnym etapie przedsiębiorcy powinni jednak dokonać przeglądu stosowanych etykiet pod kątem ich zgodności z PPWR. Rozporządzenie ogranicza bowiem stosowanie ogólnych i potencjalnie wprowadzających w błąd haseł, takich jak „eko”, „przyjazne środowisku” czy „w pełni recyklingowalne”, jeżeli nie są one poparte rzetelnymi i możliwymi do udokumentowania dowodami.

PPWR wymaga także, aby opakowania były oznaczone w sposób umożliwiający ich jednoznaczną identyfikację, na przykład poprzez numer partii, kod typu lub inny identyfikator, w tym również w formie kodu QR umieszczonego na etykiecie. W połączeniu z nowymi obowiązkami dokumentacyjnymi oznacza to konieczność wcześniejszego przygotowania procesów wewnętrznych oraz współpracy pomiędzy działami prawnymi, jakościowymi, technicznymi i zakupowymi po stronie przedsiębiorcy.

Autor: radca prawny Anita Jagódzka, Flukar Sp. z o.o.