Priorytety wsparcia zielonych projektów NFOŚIGW w 2026 roku
Działania NFOŚiGW w 2026 r. będą skupione na realizacji 48 programów priorytetowych. Fundusz oferuje szerokie instrumentarium finansowe skierowane do samorządów, przedsiębiorstw, instytucji publicznych, parków narodowych oraz osób fizycznych, zapewniając kompleksowe wsparcie dla inwestycji środowiskowych i klimatycznych.
W bieżącym roku na zieloną transformację zaplanowano rekordowe 37 mld zł. Około 85 proc. tej kwoty zostanie przeznaczone na działania związane z transformacją energetyczną i ochroną klimatu. W planach jest także uruchomienie nowej odsłony Funduszy Norweskich oraz kolejnych mechanizmów wspierających rozwój odnawialnych źródeł energii.
Jak podkreśla prezes NFOŚiGW, 2026 r. rozpoczyna się z wyjątkowo dużą skalą dostępnych środków. Obecnie prowadzonych jest ponad 30 naborów, w tym skierowanych do przedsiębiorców inwestujących w OZE, wysokosprawną kogenerację czy projekty adaptacyjne do zmian klimatu. Równolegle trwa zaawansowane wdrażanie projektów finansowanych z KPO, a fundusz planuje intensyfikację wykorzystania środków unijnych.
Nowa odsłona programu „Czyste Powietrze”
Zmodernizowana wersja programu Czyste Powietrze, uruchomiona 31 marca, wprowadziła bardziej przejrzyste zasady oraz silniejsze ukierunkowanie wsparcia na osoby zagrożone ubóstwem energetycznym. Stabilność finansową zapewnia ponad 30 mld zł pochodzące z KPO, FEnIKS i Funduszu Modernizacyjnego.
W lutym planowane jest przedstawienie propozycji kolejnych zmian w programie do konsultacji społecznych. Część modyfikacji będzie wymagała akceptacji Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
Szerokie wsparcie dla różnych beneficjentów
Rok 2026 rozpoczął się z ponad 30 otwartymi konkursami. W ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS) przedsiębiorcy mogą uzyskać wsparcie na inwestycje w OZE, poprawę efektywności energetycznej oraz kogenerację.
Samorządy korzystają m.in. z programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027, wspierającego adaptację do zmian klimatu. Na rozwój mikroretencji przeznaczono 173 mln zł, a gospodarstwa domowe otrzymają wsparcie na przydomowe systemy magazynowania deszczówki za pośrednictwem WFOŚiGW.
Dodatkowo 30 mln zł trafi na rozwój zeroemisyjnego transportu w parkach narodowych – obejmując zakup autobusów elektrycznych (kat. M3), rowerów oraz łodzi o napędzie elektrycznym.
Programy wpisują się w założenia Strategii Działania Funduszu na lata 2025–2028, która wskazuje jako kluczowe: transformację energetyczną, poprawę jakości powietrza, gospodarkę o obiegu zamkniętym, ochronę bioróżnorodności, adaptację do zmian klimatu, rozwój innowacji i edukację ekologiczną. Źródła finansowania obejmują środki własne NFOŚiGW, fundusze UE, Fundusz Modernizacyjny oraz KPO.
Nowe instrumenty: biogaz i biometan
Fundusz planuje uruchomienie programu „Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z odpadów komunalnych”. Budżet – 1 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego – obejmie dotacje i pożyczki dla instalacji o mocy od 1 MW. Do 2030 r. projekty mają zapewnić produkcję co najmniej 40 mln m³ biogazu rocznie.
Równolegle ogłoszony zostanie program „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu”, z budżetem 800 mln zł. Przedsiębiorcy będą mogli uzyskać dotacje do 45 proc. kosztów kwalifikowanych na budowę instalacji fermentacji biomasy wraz z modułami oczyszczania biogazu do biometanu i przyłączeniem do sieci. Zakładany efekt to produkcja minimum 80 mln m³ biometanu rocznie.
Projekty z KPO na finiszu realizacji
Wdrażanie inwestycji w ramach Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności znajduje się na zaawansowanym etapie. W 2026 r. znaczna część środków z 12 programów zostanie przekazana beneficjentom. Obejmują one m.in. poprawę efektywności energetycznej szkół, rozwój transportu zeroemisyjnego (w tym program Zielony Transport Publiczny i NaszEauto), modernizację systemów ciepłowniczych oraz magazynowanie energii na dużą skalę.
Planowany jest także program wsparcia instalacji fotowoltaicznych oraz magazynów energii i ciepła – jako rozwiązanie przejściowe po programie Mój Prąd 6.0 – z budżetem 335 mln zł z KPO.
Nowa perspektywa Funduszy Norweskich
NFOŚiGW przygotowuje uruchomienie programu „Zielona Transformacja” finansowanego z Mechanizmu Finansowego EOG 2021–2028. Budżet 11 inicjatyw przekroczy 188 mln euro. Zakres wsparcia obejmie m.in. zieloną transformację miast, adaptację do zmian klimatu, gospodarkę o obiegu zamkniętym, ochronę bioróżnorodności oraz rozwój magazynowania energii, geotermii, projektów CCUS i społeczności energetycznych. Pierwsze nabory planowane są na drugą połowę 2026 r.
Nowe programy z Funduszu Modernizacyjnego
We współpracy z MKIŚ Fundusz przygotowuje sześć nowych programów do finansowania z Funduszu Modernizacyjnego (łączny budżet ponad 6 mld zł). Obejmą one m.in.:
- poprawę efektywności energetycznej budynków szpitalnych i edukacyjnych,
- wysokosprawną kogenerację z odpadów niebezpiecznych,
- modernizację budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich,
- pilotaż magazynów ciepła w systemach ciepłowniczych,
- wsparcie przydomowych magazynów energii.
Fundusz Modernizacyjny jest zasilany wpływami ze sprzedaży 4,5 proc. puli uprawnień do emisji CO₂ w ramach unijnego systemu EU ETS, a transze środków przekazywane są przez Europejski Bank Inwestycyjny dwa razy w roku.
Rok 2026 zapowiada się zatem jako jeden z najbardziej intensywnych pod względem finansowania transformacji energetycznej i projektów środowiskowych w historii działalności NFOŚiGW.